Tweede Kamer: goederentreinen door Oost-Nederland controversieel

De Tweede Kamer vindt dat de huidige spoorplannen van de minister van Infrastructuur en Milieu over het goederenvervoer door Oost-Nederland zóveel weerstand hebben opgeroepen, dat daar in de Kamer totaan de verkiezingen niet meer over gepraat wordt. Het is zonneklaar dat ook de onrust en acties van de Bathmense bevolking en de publiciteit daarover bij dit besluit een grote rol hebben gespeeld.

Wacht-bordChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob, destijds de indiener van een (verworpen) motie waarin werd gevraagd de spoorboogplannen bij Bathmen te schrappen, stelde voor het dossier goederentreinen Oost-Nederland "te parkeren en in september verder". PvdA, SP, D66 en GroenLinks vielen hem bij. Woordvoerder Léon de Jong van de PVV wilde zelfs nog een stap verder gaan en zich tegen het héle dossier PHS verklaren. Het CDA wilde geen enkel dossier controversieel verklaren. Ook Charlie Aptroot van de VVD pleitte er voor om nu wél over de goederentreinen te praten. "Dat wil ik juist omdat er nu alternatieven voor dat spoorvervoer zijn, en daar moeten we nu dus over praten". Toen hij daarvoor van de meerderheid geen gehoor kreeg, voegde hij toe dat hij dan het héle PHS aan een volgende regering wilde overlaten, "en dat weet ik niet of we er dan nog 4,5 miljard voor over hebben".

In een vergadering van de Kamercommissie voor Infrastructuur en Milieu op 30 mei bespraken de Kamerleden de lijst met stukken die de Kamer de komende tijd zou moeten behandelen. Daarbij zitten wetsvoorstellen, maar ook brieven van de regering aan de Kamer.

Op dit moment zijn er geen plannen of wetsvoorstellen over het goederenvervoer per spoor bij de Tweede Kamer in behandeling, die controversieel kunnen worden verklaard. De besluiten op grond waarvan nu de m.e.r.-procedure is gestart, zijn allemaal in het verleden al genomen. Wel staan er te behandelen brieven met rapporten van de regering aan de Tweede Kamer op de agenda van de commissie-I&M. Eén daarvan die onlangs is binnengekomen is een voortgangsrapportage over het PHS.

M.b.t. de Bathmense spoorplannen is in dit rapport het onderdeel 'Goederenroutering Oost-Nederland' (GON), waarvoor nu een m.e.r.-procedure loopt, van belang. De bespreking van de voortgang van alleen dát onderdeel is in de commissie-I&M controversieel te verklaard. Dit betekent dus dat de rest van deze voortgangsrapportage binnenkort gewoon wel wordt besproken. Alleen van het onderdeel waarin de plannen voor de toename van de goederentreinen tussen de Betuweroute en Oldenzaal worden beschreven, merkt de Kamer dat dit heel veel weerstand ondervindt en daarom is dit onderdeel als controversieel bestempeld: geen nieuwe besluiten hierover voor 12 september.
Dat betekent een eerste duidelijk zichtbaar signaal dat nu een mogelijke meerderheid in de Kamer niet akkoord zal gaan met de plannen die er op dit moment liggen, zodra die (na de regeringswisseling) weer in de Kamer aan de orde komen. En dat is een hoopvol geluid.

Maar daar vloeit bepaalt niet automatisch uit voort dat nú de plannen (uitvoering van de m.e.r. voor GON, maar ook de verdergaande plannenmakerij door het ministerie en ProRail) hiermee al een halt zijn toegeroepen.
In dit verband is een mededeling van het ministerie in een e-mail begin mei aan de BVB illustratief: "De demissionaire status van het Kabinet verandert vooralsnog niets aan de voortgang van het programma PHS, waaronder het project Goederenvervoer Oost Nederland", aldus de woordvoerder van het ministerie. Maar ook de minister zal dit signaal van de Kamerleden luid en duidelijk opvangen. Nadat ze eerder het advies van de commissie voor de m.e.r. volledig naast zich neerlegde, zal zij - en haar ambtenaren - met die houding nu toch echt niet meer wegkomen. Besluiten over de goederenspoorproblematiek in Oost-Nederland zijn dus voor de verkiezingen redelijkerwijs niet meer te verwachten. En voor daarna is het afwachten wat haar opvolger, aangestuurd door de wensen van de meerderheid van de dan gekozen Kamerleden, met deze plannen zal gaan doen.

BordHierGeenSpoorboogInmiddels gaat ProRail, ook nu de Kamer er voor de verkiezingen niet meer over praat, dus gewoon door met de plannenmakerij. Met als motivatie: "we voeren immers alleen maar de inmiddels genomen besluiten uit". Met zo weinig mogelijk ruchtbaarheid uiteraard, om geen slapende honden wakker te maken.

Het is dus afwachten of dit controversieel verklaren echt zoden aan de dijk zet voor Bathmen. Dat hangt af van de standpunten die de Kamerleden in de komende tijd zullen innemen met betrekking tot de Bathmense spoorplannen. Wat willen ze met deze plannen doen nadat de verkiezingen achter de rug zijn en er een nieuwe regering is? In de Kamer zelf wordt daar nu dus niet meer over gesproken. Reden temeer om in deze verkiezingstijd de Kamerleden om een duidelijk standpunt te vragen.