BVB-infoavond toont ware plannen met spoor bij Bathmen

Boode18-06-2013publiek

Op 11 juni j.l. hield de BVB een drukbezochte eigen informatieavond over de spoor(boog)plannen en het MilieuEffectRapport (MER), waar in tegenstelling tot de door het ministerie gepubliceerde informatie en verzorgde informatieavonden échte informatie werd gegeven. En aanwonenden van de Betuweroute kwamen vertellen over hun ervaringen hoe 'goed' ProRail zijn mooie beloften waarmaakt.

  • De presentatie, waarin de plannen werden getoond, en tevens de tijdstippen waarop er stappen worden gezet in de uitvoering en er besluiten worden genomen door de regering, vindt u hier.
  • Een rechtstreekse uitzending van het RTV-Oost-nieuws met een impressie vanaf de bijeenkomst is hier terug te zien. En in deze bijdrage van RTV Oost worden de plannen nog eens uitgelegd.

Tot voor kort heeft de rijksoverheid slechts vage kaartjes prijsgegeven van de aan te leggen spoorboog ten westen of ten oosten van Bathmen. Enkele weken geleden is er meer bekend geworden over de exacte plannen. Bij het milieu-effect-rapport (MER), dat wettelijk verplicht moet worden opgesteld bij grote infrastructurele plannen, zijn de ontwerpen voor de spoorbogen gepubliceerd. Uit de tekeningen voor de beide spoorbogen blijkt dat er dwars door het landschap een tunnel gegraven moet worden onder het huidige spoor (een ‘dive-under’) om de goederenlijn vanaf Zutphen op het spoor tussen Deventer en Hengelo te laten aansluiten. In beide gevallen zullen er verschillende viaducten moeten worden aangelegd over het nieuwe spoortracé, hetzij in de Spitdijk, die daarvoor een stuk opgeschoven zal worden, hetzij in de Looweg. Voor de aanleg van een oostelijke spoorboog zullen drie spoorwegovergangen opgeheven worden en worden tenminste twee uit de Middeleeuwen stammende boerderijen (erve Essink en erve Dikkeboer) volledig van de kaart geveegd. Ook de ‘kruising’ van eerst de A1 en daarna de Schipbeek wordt een enorm kunstwerk, dat al vanuit de verre omtrek ‘bewonderd’ kan worden. Tijdens de bijeenkomst werd met origineel illustratiemateriaal uit het MER pijnlijk aangetoond hoeveel mooier de toekomstige situatie daarin werd aangegeven in vergelijking met wat Bathmen werkelijk te wachten staat.

Boode18-06-2013podiumOp de BVB-informatieavond in Boode werd ook duidelijk dat er van een flinke toename van de geluidsoverlast sprake zal zijn, ondanks dat in het door ProRail geschreven MER gesteld wordt dat het allemaal wel mee zal vallen. Ook trillingsoverlast door de treinen zal wel meevallen en "nergens wordt materiële schade door trillingen verwacht" volgens het MER, maar die conclusies zijn op drijfzand gebaseerd, want er blijken voor trilllingshinder nog helemaal geen wettelijke normen te bestaan.
In het najaar beslist de regering hoe de goederentreinen precies zullen gaan rijden als de plannen voor de nieuwe route van het goederenvervoer doorgaan. Dan zal ook de Tweede Kamer zich over dat besluit moeten buigen. De Belangenvereniging Bathmen kondigde nu alvast aan dat er dan actie gevoerd zal moeten worden naar de politiek.

De conclusies van het MER, op basis waarvan de politiek een besluit moet gaan nemen, worden in een 16 pagina's tellend samenvattingsboekje versimpeld en verwrongen weergegeven. Plusjes en minnetjes van varianten, overgenomen uit deelrapporten, worden hier vergeleken alsof ze allemaal van hetzelfde gewicht zijn. Opmerkingen die ten aanzien van de ene variant als belangrijk worden neergezet, worden bij een andere variant niet eens genoemd, terwijl ze daar van evenveel belang zijn. De tekst verbloemt veel en bevat aantoonbare onjuistheden, naast 'visualisaties' die bijna hilarisch zijn door hun opzettelijke maar ongeloofwaardige verfraaiing van wat de werkelijke toekomstige situatie zal zijn.

Zelfs op een inderhaast namens ProRail aan de BVB nog vlak voor het begin van de avond aangeleverd 'verbeterd' kaartje van de oostelijke spoorboog ontbreekt opnieuw een viaduct, dat wel in de plannen is opgenomen; exemplarisch voor de 'slordigheid' waarmee het hoofdrapport en de samenvatting blijkbaar zijn geredigeerd. Ondanks dat inmiddels bijna een vol jaar is verstreken sinds het besluit - door de minister zelf in Bathmen meegedeeld - dat een tweede treinpad uit de plannen geschrapt zou worden, is het niet gelukt om dit uit de tekst van het MER te filteren, waardoor bepaalde conclusies nu een verkeerd beeld geven omdat ze nog op twee treinpaden gebaseerd zijn.

Dat het MER bepaald niet feilloos is, en dat er informatie wordt verzwegen of bewust verkeerd weergegeven, werd op de bijeenkomst duidelijk. Conclusies uit deelrapporten worden vervormd weergegeven in de hoofdtekst van het MER, en met cijfers wordt soms op de vreemdste manier gegoocheld. Zo wordt gesteld dat het aantal geluidsgehinderden bij de verschillende routemogelijkheden ('varianten') vrijwel even groot is, terwijl in werkelijkheid in de bijlagen staat te lezen dat er aan de Twentekanaallijn (Zutphen-Hengelo via Goor) ruim 400 'geluidsgehinderden' wonen, tegen ruim 9000 aan de Twentelijn (Zutphen-Hengelo via Deventer, Bathmen en Almelo). Ook wordt een erg enge interpretatie van het aantal geluidsgehinderden gehanteerd: alleen wie meer dan 55 dB geluid ervaart, wordt in die categorie opgenomen. Het veel grotere gebied dat net iets minder geluidsoverlast van de goederentreinen ervaart (op kaartjes in de MER-bijlagen is bijvoorbeeld een veel bredere zone van 45 dB ingetekend) wordt in het geheel niet meegenomen in de berekeningen van geluidshinder.

Interview H-G 11-06-2013Twee vertegenwoordigers van de actiegroep 'Geluidsoverlast Betuweroute NEE' uit Hardinxveld-Giessendam kwamen vertellen over hun ervaringen met ProRail. Ze herinnerden eraan dat er op de voorlichtingsavonden destijds geluidsfragmenten ten gehore werden gebracht, waarmee werd voorgespiegeld dat het treinlawaai beperkt zou zijn. Dat bleek achteraf totaal niet te stroken met de werkelijkheid. De betreffende geluidsbanden bleken toen ze werden opgevraagd ineens "nergens meer te vinden".
Ook werd er in de berekeningen door ProRail gewerkt met gemiddelden in de geluidsbelasting, terwijl de bewoners juist lijden onder de veel hogere piekbelasting van elke trein afzonderlijk, waar ProRail niet mee wenst te rekenen. De geluidsoverlast blijkt over een veel groter gebied (een van de actievoerders vertelde dat het om een afstand van 1 kilometer tot het spoor ging) grote hinder op te leveren dan was verteld, en dat bleek temeer nu het aantal goederentreinen op de Betuweroute uiteindelijk was toegenomen na de aanvankelijke rust op dit traject. Vanwege de met name erg hoog gelegen delen van een spoorboog kan Bathmen zijn borst dus wel natmaken omdat het dan om nog veel verder dragend geluid gaat.
Een rapport met betrekking tot geluidsmetingen bleek door ProRail gemanipuleerd te worden, vertelden de actievoerders uit Hardinxveld-Giessendam. Op de website van de actiegroep is daar meer over te lezen. Een aan de zaal vertoond videofragment - een item uit het NOS-Journaal over dit onderwerp - sprak boekdelen. Het fragment is hier te zien op de site van de NOS.